अमेरिका र इरानबीच महत्वपूर्ण सम्झौताका लागि वार्ता जारी रहेका बेला मध्यपूर्वको तनावपूर्ण अवस्था नयाँ मोडमा पुगेको छ। हाल जारी अवरोध (ब्लकेड) र तनावबीच दुवै देशले एउटा सम्भावित सम्झौताबारे छलफल गरिरहेका छन्, जसले विश्व अर्थतन्त्र र क्षेत्रीय सुरक्षामा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।  

प्रस्तावित सम्झौता अनुसार, विश्वकै महत्वपूर्ण जलमार्गमध्ये एक मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः पूर्ण रूपमा खुल्नेछ। यो जलमार्गबाट विश्वको ठूलो मात्रामा तेल र ग्यास ओसारपसार हुने भएकाले यसको सञ्चालनले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्थिरता ल्याउन सक्छ।  

यसैसँग, अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रमलाई समाप्त गर्ने र उच्च स्तरमा समृद्ध बनाइएको युरेनियम नष्ट गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ। सम्झौताको मस्यौदामा दीर्घकालीन निरीक्षण प्रणालीसमेत राख्ने योजना रहेको बताइएको छ, जसले इरानले भविष्यमा आणविक हतियार विकास नगर्ने सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।  

तर सबैभन्दा महत्वपूर्ण विषय आर्थिक प्रतिबन्धसँग सम्बन्धित छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले स्पष्ट रूपमा इरानले सम्झौताअनुसारका आफ्ना सबै दायित्व पूरा नगरेसम्म कुनै पनि प्रतिबन्ध नहटाइने बताएका छन् ।

साथै, विदेशमा रोक्का गरिएका इरानी सम्पत्तिहरू पनि तुरुन्तै फुकुवा गरिने छैनन्। आर्थिक लाभ प्राप्त गर्न इरानले सम्झौताका सर्तहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्नुपर्ने अमेरिकी पक्षको अडान छ।  

यद्यपि दुवै देशले वार्ता सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढिरहेको बताएका छन्, अन्तिम सम्झौतामा अझै केही विषयमा सहमति हुन बाँकी रहेको देखिन्छ। इरानले पनि अन्तिम निर्णय भइसकेको छैन भनेको छ।