संयुक्त राष्ट्रसंघको आणविक एजेन्सी(निकाय)का प्रमुख राफेल मारियानो ग्रोसीले आफ्ना निरीक्षकहरूले इरानका आणविक केन्द्रहरूको भ्रमण गर्ने कुरा पक्का गरेका छन् ।अमेरिका र इरानबीच चलिरहेको तनाव र युद्ध अन्त्य गर्नका लागि यो भ्रमणलाई निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

सन् २०२५ मा इजरायल र इरानबीच भएको १२ दिने भयानक युद्धपछि, इरानले आफ्ना गोप्य आणविक केन्द्रहरूमा राष्ट्रसंघका जाँचकर्ताहरूलाई पस्न दिएको थिएन। विशेषज्ञहरूका अनुसार इरानसँग हाल त्यस्ता धेरै परमाणु सामग्रीहरू छन्, जसबाट सजिलै १० वटासम्म शक्तिशाली आणविक बम बनाउन सकिन्छ। इरानले आफ्ना कार्यक्रमहरू शान्तिपूर्ण प्रयोजनका लागि मात्र भएको दाबी गरे पनि हतियार नबनाउने देशहरूमध्ये इरानले मात्र यति धेरै मात्रामा आणविक सामग्री जम्मा गरेर राखेको छ।

केही दिनअघि मात्र अमेरिका र इरानले यो जाँचका विषयमा फरक–फरक कुरा गरेका थिए, जसले गर्दा संसारभरि फेरि त्रास फैलिएको थियो। तर, जापानको फुकुसिमा आणविक केन्द्रमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रसंघका प्रमुख ग्रोसीले दुवै देशका राष्ट्रपतिहरूले हस्ताक्षर गरेको सम्झौता पत्रमा राष्ट्रसंघले नै जाँच गर्ने कुरा स्पष्ट लेखिएको जानकारी दिए उनले भने , “यो जाँच आज वा भोलि नै नभए पनि आगामी केही दिनभित्र पक्कै हुनेछ।”

यो सम्झौता अनुसार इरानले आफूसँग भएका खतरनाक आणविक सामग्रीहरूलाई नष्ट वा कम शक्तिशाली बनाउनुपर्नेछ। बदलामा अमेरिकाले इरानमाथि लगाएका आर्थिक प्रतिबन्धहरू हटाउनेछ। दुवै देशलाई थप ठूला सम्झौताहरू गर्नका लागि ६० दिनको समय दिइएको छ।

यद्यपि, यो शान्तिको प्रयास अझै पनि जोखिममा छ। इरानले लेबनानमा भइरहेको अर्को लडाइँलाई लिएर आफ्नो समुद्री मार्ग (स्ट्रेट) बन्द गरिदिने धम्की दिएको छ। तर पनि, संसारभरिका मानिसहरू यो सम्झौता सफल होस् र अर्को ठूलो युद्ध नहोस् भन्ने कामना गरिरहेका छन्।