कवि पल्लविब राईको कविता संग्रह प्रथम चोटी फेब्रुअरी २०२५ मा प्रकाशित भएको थियो जम्मा ५० भन्दा धेरै कविताहरू १०७ पृष्ठहरूमा अटाएको छ र यस पुस्तकलाई मझौला आकारको नै मान्न सकिन्छ।

कवि पल्लविब राईको “लाटी” कवितासङ्ग्रह आधुनिक नेपाली प्रेमिल कविताको क्षेत्रमा एउटा कोमल, आत्मीय र भावनात्मक कृतिका रूपमा देखापर्दछ। यस संग्रहभित्र समावेश गरिएका कविताहरू केवल प्रेमका सामान्य अभिव्यक्ति मात्र होइनन्, बल्कि मानवीय संवेदना, स्मृति, बिछोड, आत्मीयता, समयको परिवर्तन, एक्लोपन, सामाजिक यथार्थ, अस्तित्वबोध र जीवनप्रतिको दार्शनिक दृष्टिकोणलाई पनि अत्यन्त सरल तर प्रभावकारी भाषाशैलीमा प्रस्तुत गरिएको छ। कविले जटिल शब्दहरूको प्रयोगभन्दा पनि सरल, बोलिचालीको, आत्मीय र सहज भाषाको प्रयोग गरेर पाठकको मनभित्र सिधै प्रवेश गर्ने क्षमता देखाएका छन्। यही कारणले गर्दा “लाटी” केवल कविता संग्रह बनेर सीमित हुँदैन, यो त पाठकको आफ्नै जीवन, आफ्नै सम्झना, आफ्नै प्रेम र आफ्नै पीडाको प्रतिध्वनि जस्तो अनुभव हुन्छ।

यस संग्रहको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विशेषता भनेको यसको भावनात्मक सत्यता हो। यहाँ कविले कृत्रिमता वा बनावटीपन प्रस्तुत गरेका छैनन्, बल्कि आफ्ना अनुभूति, पीडा, प्रेम, आशा, बिछोड र सम्झनालाई अत्यन्त स्वाभाविक रूपमा अभिव्यक्त गरेका छन्। “ब्रह्माण्डमा”, “कागजको नाउ”, “हावा”, “झरी”, “गीत”, “टाइटेनिक धुन”, “बौलाहा आकाश”, “हामी फेरि भेट्नेछौँ” जस्ता कविताहरूले प्रेमलाई केवल दुई व्यक्तिको सम्बन्धका रूपमा मात्र नहेरी त्यसलाई प्रकृति, समय, सम्झना र आत्मासँग जोडेर व्याख्या गरेका छन्। कविको प्रेम अत्यन्त चोखो, निस्वार्थ र समर्पित छ। उनले प्रेमलाई केवल मिलनको सुखमा सीमित राखेका छैनन्, बल्कि बिछोड, प्रतीक्षा, पीडा, मौनता र अधुरोपनमा पनि प्रेमको अस्तित्व खोजेका छन्। यही कारणले गर्दा उनका कविताहरूमा प्रेम केवल रोमान्टिक अनुभूति नभएर जीवनको गहिरो अनुभूति बनेर आएको छ।

यस संग्रहमा “लाटी” शब्दको पुनरावृत्ति विशेष रूपमा उल्लेखनीय छ। “लाटी” केवल एउटा सम्बोधन होइन, यो कविको सम्पूर्ण भावनात्मक संसारको केन्द्रबिन्दु हो। यस शब्दले प्रेम, अपनत्व, आत्मीयता, मिठास, बालापन र निष्कपट भावनालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। हरेक कवितामा “लाटी” को उपस्थितिले कवितालाई अझ आत्मीय बनाएको छ। पाठकले यस्तो अनुभव गर्छ कि कवि कुनै काल्पनिक पात्रसँग होइन, आफ्नै जीवनको अत्यन्त प्रिय मान्छेसँग संवाद गरिरहेका छन्। यसरी “लाटी” शब्द संग्रहको आत्मा बनेर उभिएको छ।

कविताहरूमा प्रकृतिको प्रयोग अत्यन्त कलात्मक र भावपूर्ण ढङ्गले गरिएको छ। आकाश, झरी, हावा, फूल, काँडा, नदी, खोल्सा, चिया, कप, बेलुन, ताराहरू, चन्द्रमा, धूपी, छाता, झ्याल, कागजको नाउ, कागजको चरा आदि जस्ता साधारण वस्तुहरूलाई कविले असाधारण भावनात्मक प्रतीकमा रूपान्तरण गरेका छन्। “फूल” कवितामा फूल र काँडाको माध्यमबाट प्रेमको सकारात्मक र नकारात्मक पक्षलाई देखाइएको छ भने “स्टेन” कवितामा चियाको दागलाई सम्झनाको प्रतीक बनाइएको छ। “कप” कवितामा एउटा निर्जीव कप प्रेमको सम्पूर्ण इतिहासको साक्षी बन्छ भने “कागजको नाउ” मा बाल्यकालको चोखो प्रेमलाई समयको खोल्सामा बगिरहेको अमर स्मृतिका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यस्ता प्रतीकहरूले कवितालाई अझ जीवन्त, कलात्मक र भावनात्मक बनाएका छन्।

यस संग्रहको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको स्मृतिको प्रयोग हो। प्रायः सबै कविताहरू कुनै न कुनै रूपमा विगत, सम्झना वा हराइसकेको समयसँग जोडिएका छन्। कविले विगतलाई केवल सम्झने प्रयास मात्र गरेका छैनन्, उनले विगतलाई वर्तमानमा जीवित राखेका छन्। “कथा”, “किताब”, “स्टेन”, “कागजको नाउ”, “हावा”, “झरी”, “पिरती बेलुन” आदि कविताहरूमा पुराना सम्झनाहरूले वर्तमानलाई कसरी प्रभावित गरिरहेका छन् भन्ने कुरा अत्यन्त मार्मिक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। कविताहरू पढ्दा पाठकले आफ्नै जीवनका छुटेका सम्बन्ध, अधुरा प्रेम, हराएका साथीहरू र पुराना दिनहरूको याद गर्न थाल्छ। यही नै एउटा सफल कविको विशेषता हो—उसले आफ्ना व्यक्तिगत अनुभूतिलाई सामूहिक अनुभूतिमा रूपान्तरण गर्न सक्छ।

कवि पल्लविब राईको अर्को उल्लेखनीय विशेषता भनेको सामान्य विषयलाई पनि गहिरो दार्शनिक भावमा प्रस्तुत गर्ने क्षमता हो। “छायाँ”, “कागजको चरा”, “रीत” जस्ता कविताहरूमा जीवन, अस्तित्व, शून्यता र समयको परिवर्तनशीलताको गम्भीर अनुभूति पाइन्छ। “छायाँ” कवितामा मानिसको पहिचानलाई परछाईभित्रको परछाईसँग तुलना गरिएको छ, जसले आधुनिक मानिसको अस्तित्वगत संकटलाई देखाउँछ। “कागजको चरा” कवितामा कविले संवेदनाशून्य समाज, ईश्वरप्रतिको गुनासो, आधुनिक मानिसको एक्लोपन र प्रेमको खोजीलाई अत्यन्त गहिरो दार्शनिक चेतनाका साथ प्रस्तुत गरेका छन्। यसले के प्रमाणित गर्छ भने कवि केवल प्रेमका कवि मात्र होइनन्, उनी जीवनका गहिरा प्रश्नहरूसँग पनि जुधिरहेका संवेदनशील स्रष्टा हुन्।

यस संग्रहमा सामाजिक र राजनीतिक चेतनाको उपस्थिति पनि देखिन्छ। “हालका राजनीति” कविताले दार्जिलिङको राजनीतिक अवस्थाप्रति जनतामा रहेको निराशा, पीडा र असन्तुष्टिलाई व्यक्त गरेको छ। यसले कवि समाज र समयप्रति पनि सचेत छन् भन्ने कुरा प्रमाणित गर्दछ। प्रेम र व्यक्तिगत अनुभूतिभित्र सीमित नबसी समाजको यथार्थलाई पनि कवितामा स्थान दिनु कविको परिपक्व चेतनाको संकेत हो।समग्रमा भन्नुपर्दा “लाटी” एउटा यस्तो कवितासङ्ग्रह हो जसले प्रेमलाई केवल रोमान्टिक दृष्टिले मात्र नहेरी त्यसलाई जीवन, स्मृति, पीडा, प्रतीक्षा, समय, शून्यता र अस्तित्वसँग गहिरो रूपमा जोडेको छ। यस संग्रहका कविताहरू पढ्दा पाठक कहिले आफ्नै बाल्यकालमा फर्किन्छ, कहिले हराएको प्रेम सम्झन्छ, कहिले आफ्नै एक्लोपनसँग साक्षात्कार गर्छ, त कहिले जीवनको गहिरो अर्थ खोज्न थाल्छ। कवि पल्लविब राईले अत्यन्त सरल शब्दहरूमा गहिरो भाव प्रस्तुत गर्ने क्षमता देखाएका छन्, जुन कुनै पनि सफल कविको प्रमुख विशेषता हो। “लाटी” आधुनिक नेपाली कवितामा प्रेम, स्मृति र मानवीय संवेदनाको अत्यन्त कोमल, आत्मीय र मर्मस्पर्शी दस्तावेजका रूपमा स्थापित हुनसक्ने सम्भावना बोकेको कृति हो। यो संग्रह केवल पढ्ने पुस्तक होइन, महसूस गर्ने, सम्झिने र मनभित्र बोकेर हिँड्ने कविता संग्रह बनेको छ।

कवि पल्लविब राईको “लाटी” कवितासङ्ग्रहको भाषा–शैली अत्यन्त सरल, आत्मीय, संवेदनशील र आधुनिक चेतनाले भरिएको देखिन्छ। कविले कठिन, क्लिष्ट र अत्यधिक अलङ्कारिक भाषाको प्रयोग नगरी सामान्य बोलिचालीमा प्रयोग हुने सहज नेपाली शब्दहरूद्वारा गहिरो भाव प्रस्तुत गरेका छन्। यही सरलता नै यस संग्रहको सबैभन्दा ठूलो शक्ति बनेको छ। कविताहरू पढ्दा पाठकलाई कुनै बौद्धिक बोझ महसुस हुँदैन, बरु यस्तो अनुभव हुन्छ मानौँ कवि आफ्नै मनका भावना पाठकसँग प्रत्यक्ष संवाद गरिरहेका छन्। कविले “लाटी” जस्तो आत्मीय सम्बोधनको पुनरावृत्ति गरेर कवितालाई अझ नजिक, प्रेमिल र जीवित बनाएका छन्। यसले कवितामा मिठास, अपनत्व र भावनात्मक ऊष्मा थपेको छ।

यस संग्रहको भाषा शैलीमा आधुनिक नेपाली युवा पुस्ताको भावनात्मक अभिव्यक्ति स्पष्ट देखिन्छ। कविताहरूमा प्रेम, बिछोड, सम्झना, एक्लोपन, प्रतीक्षा र आत्मीयतालाई व्यक्त गर्न कविले अत्यन्त कोमल र संवेदनशील शब्दहरूको प्रयोग गरेका छन्। “सुस्केरा”, “ओसिलो सिरानी”, “चियाको स्टेन”, “कागजको नाउ”, “बेलुन”, “झरी”, “हावा”, “छायाँ” जस्ता साधारण शब्दहरूलाई कविले गहिरो प्रतीकात्मक अर्थ दिएका छन्। सामान्य वस्तुहरूलाई पनि भावनात्मक प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गर्ने शैलीले कवितालाई कलात्मक र मर्मस्पर्शी बनाएको छ।

कविताहरूमा प्रकृतिसँग सम्बन्धित बिम्ब र प्रतीकहरूको प्रयोग पनि उल्लेखनीय छ। आकाश, जून, झरी, फूल, काँडा, हावा, नदी, धूपी, बादल, ताराहरू आदि प्राकृतिक तत्वहरूलाई कविले प्रेम र स्मृतिको माध्यम बनाएका छन्। यसले भाषा शैलीलाई दृश्यात्मक, संगीतात्मक र भावपूर्ण बनाएको छ। कविताहरू पढ्दा पाठकको मनमा दृश्यहरू चलचित्रझैँ उपस्थित हुन्छन्। उदाहरणका लागि, एउटै रातो छातामुनि उभिएका दुई प्रेमी, झ्यालछेउको कप, खोलामा बगिरहेको कागजको नाउ, वा आकाशमा उडिरहेका दुई बेलुन जस्ता दृश्यहरूले कवितालाई जीवन्तता प्रदान गरेका छन्।

यस संग्रहको अर्को विशेषता भनेको संवादात्मक शैली हो। धेरै कविताहरूमा कविले आफ्नी प्रियसीसित प्रत्यक्ष कुरा गरेझैँ शैली अपनाएका छन्। यसले कवितालाई कृत्रिम नभई स्वाभाविक बनाएको छ। कतिपय कविताहरू त पाठकलाई प्रेमपत्र वा डायरीका पानाजस्तै लाग्छन्। छोटा वाक्य, अधुरा भाव, मौनता र सुस्केराको प्रयोगले कवितामा भावनात्मक गहिराइ थपेको छ।

कवि पल्लविब राईको भाषा शैलीमा दार्शनिक चेतना पनि पाइन्छ। विशेष गरी “छायाँ”, “रीत”, “कागजको चरा” जस्ता कविताहरूमा जीवनको शून्यता, अस्तित्वको अन्योल र समयको परिवर्तनशीलतालाई सरल तर गहिरो भाषामा व्यक्त गरिएको छ। कविले जटिल दार्शनिक भावलाई पनि सहज शब्दमा प्रस्तुत गर्न सफल भएका छन्।

समग्रमा, “लाटी” कवितासङ्ग्रहको भाषा शैली सरल, आत्मीय, प्रतीकात्मक, भावुक, संवादात्मक र आधुनिक संवेदनाले भरिएको छ। यस संग्रहको भाषा पाठकको मनमा सजिलै प्रवेश गर्ने, अनुभूतिलाई प्रत्यक्ष स्पर्श गर्ने र सामान्य शब्दभित्र असाधारण भाव लुकाउने प्रकारको रहेको छ। यही सहजता, आत्मीयता र भावनात्मक गहिराइ नै यस संग्रहको भाषा शैलीको सबैभन्दा ठूलो विशेषता हो।