बेद प्रसाद घिमिरे

नेपाली कांग्रेसभित्र संसदीय दलको नेता चयनमा देखिएको ढिलाइ केवल प्रक्रियागत समस्या होइन, यो पार्टीभित्रको गहिरो शक्ति संघर्षको प्रत्यक्ष संकेत हो। नयाँ र पुराना पुस्ताबीचको प्रतिस्पर्धा, गुटगत समीकरण र नेतृत्वप्रतिको अविश्वासले कांग्रेसलाई निर्णयहीनताको अवस्थामा पुर्‍याएको छ।

दलको नेता चयन जस्तो संवेदनशील विषयमा अझै निष्कर्षमा पुग्न नसक्नुले कांग्रेसको आन्तरिक लोकतन्त्रप्रति नै प्रश्न उठाएको छ। प्रतिनिधिसभाका अन्य पाँच दलले आफ्नो संसदीय दलको नेता चयन गरिसक्दा कांग्रेस भने अझै “सहमति”को नाममा अलमलिएको देखिन्छ।

एकातिर अनुभवी नेताहरू—जसले लामो समय पार्टी र संसदीय अभ्यासमा बिताएका छन्—आफ्नो दाबी स्वाभाविक रूपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्। अर्कोतर्फ, बदलिँदो राजनीतिक परिवेश र जनअपेक्षालाई प्रतिनिधित्व गर्ने युवा पुस्ताले नेतृत्वमा अवसर खोजिरहेको छ। यी दुई धारबीच सन्तुलन कायम गर्न नसक्नु नै अहिलेको संकटको जड हो।

यसबीच, नेतृत्व चयन प्रक्रियामा देखिएको पारिवारिक सम्बन्ध, गुटगत नजिकता र शक्ति केन्द्रित सोचले कांग्रेसभित्रको पुरानै रोग पुनः उजागर गरेको छ—नातावाद र समूहगत राजनीति। यदि निर्णय यिनै आधारमा गरिन्छ भने, त्यो कांग्रेसका लागि केवल आन्तरिक कमजोरी मात्र होइन, सार्वजनिक विश्वासमा पनि गम्भीर आघात हुनेछ।

कांग्रेसले बुझ्नुपर्ने मुख्य कुरा के हो भने, यो केवल एक पदको प्रतिस्पर्धा होइन। यो निर्णयले पार्टीको भावी दिशा, कार्यशैली र विश्वसनीयता निर्धारण गर्नेछ। अनुभवी नेतृत्व आवश्यक छ, तर त्यो मात्र पर्याप्त छैन। त्यस्तै, युवा नेतृत्वको माग पनि भावनात्मक मात्र नभई समयको आवश्यकता हो।

सहमतिको नाममा अनिर्णय लम्ब्याउनु समाधान होइन। स्पष्ट प्रक्रिया, पारदर्शी निर्णय र आन्तरिक लोकतान्त्रिक अभ्यासमार्फत छिटो निष्कर्षमा पुग्नु कांग्रेसका लागि अपरिहार्य भइसकेको छ।

यदि कांग्रेसले अहिले पनि निर्णय गर्न सक्दैन भने, यसले प्रतिपक्षको भूमिकामा मात्र होइन, समग्र राजनीतिक विश्वसनीयतामै प्रश्न खडा गर्नेछ।

अन्ततः, कांग्रेसले रोज्ने बाटोले एउटा स्पष्ट सन्देश दिनुपर्छ—

के पार्टी अझै गुट र सम्बन्धको राजनीतिमा अल्झिने हो,
कि नयाँ सोच र जिम्मेवार नेतृत्वतर्फ अघि बढ्ने हो?