पोल्याण्डमा सन् २००७ देखि बसोबास गर्दै आएका नेपाली नागरिक, सामाजिक अभियन्ता तथा साना व्यवसायी मित्र लाल पार्दे ले पोल्याण्डका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री कार्यालय, गृहमन्त्रालय, प्रशासनिक निकायहरू, मानव अधिकार संस्थाहरू, गैरसरकारी संगठनहरू तथा अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूलाई सम्बोधन गर्दै आफ्नो परिवारको दीर्घ प्रशासनिक संकट र मानवीय पीडाबारे विस्तृत अपिल पत्र पठाएका छन्।

उनको पत्र केवल व्यक्तिगत समस्या मात्र नभई प्रशासनिक निष्क्रियता, परिवार विछोड, साना व्यवसायीहरूको संघर्ष र मानवीय अधिकारको सवालसमेत समेटिएको व्यापक दस्तावेजका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

पोल्याण्डमा जीवन यात्रा र योगदान

पत्रमा पार्देले सन् २००७ मा पोल्याण्ड आएको, सन् २०१२ मा श्रीमती परिवारमा जोडिएको र सन् २०१३ मा छोरी पोल्याण्डमै जन्मिएको उल्लेख गरेका छन्। हाल उनी दुई सन्तानका पिता हुन्, जसले पोल्याण्डमै शिक्षा प्राप्त गरिरहेका छन् र यहीँको समाजसँग पूर्ण रूपमा एकीकृत छन्।

झण्डै दुई दशकको बसोबास अवधिमा उनले इमान्दारीपूर्वक काम गरेको, कर तिरेको, सामाजिक सुरक्षा (ZUS) मा योगदान गरेको कहिलेकाही अप्ठ्यारो पर्दा तिर्न नसकेको तर इमान्दार पुर्वक २० बर्ष लगातार सकि नसकी जुस तिरेको कुनै समय कठिन अवस्थामा तिर्न सकेन पछि तिर्छु भनेर जानकारी दिएको ।

उनले आफ्नो जीवन दर्शन यसरी व्यक्त गरेका छन्:

“रगत होइन, पसिनाले संसार परिवर्तन हुन्छ।”
“कसैले पनि बाँच्नका लागि पीडामा मर्नु नपरोस्।”

१२ वर्षदेखि अल्झिएको प्रशासनिक फाइल १४ बर्ष देखि बिरामी बुवा भेट्न नपाएको बच्चा पोल्यान्ड जन्म आफ्ना बुवा बिरामी नेपाल बच्चाको पि आर आमा यता न उता

पत्रको मुख्य विषय उनकी श्रीमतीको बसोबास वैधानिकीकरण सम्बन्धी फाइल हो, जुन १२ वर्षभन्दा बढी समयदेखि कुनै अन्तिम निर्णय बिना अल्झिएको छ। ट्याक्स पुगेन भनेर हैरान पारेको छ ।

विशेष गरी सन् २०१६ देखि उक्त फाइल प्रशासनिक रूपमा सकारात्मक जानकारी नै दिएन । सधै एउटा न एउटा कानुनी अड्चन रहेको आरोप उनले लगाएका छन्।

यस दीर्घ प्रशासनिक निष्क्रियताले परिवारलाई:

मानसिक तनाव

सामाजिक असुरक्षा

आर्थिक दबाब

र जीवन अनिश्चितता

जस्ता गम्भीर समस्यामा पारेको उनले बताएका छन्।

उनका अनुसार यो अवस्था “कागजी बन्धन” जस्तै बनेको छ, जसले परिवारलाई स्वतन्त्र रूपमा जीवनयापन गर्न कठिन बनाएको छ।

परिवार विछोड र मानवीय पीडा

पत्रमा सबैभन्दा भावनात्मक पक्ष उनकी श्रीमतीसँग सम्बन्धित छ।

उनका अनुसार उनकी श्रीमती १४ वर्षदेखि आफ्नो जन्मभूमि नेपाल जान सकेकी छैनन्।

नेपालमा रहेका उनका वृद्ध तथा गम्भीर बिरामी बुबा आफ्नी छोरीलाई एकपटक भेट्ने अन्तिम आशामा छन्। तर लामो प्रशासनिक ढिलाइका कारण त्यो मानवीय भेट सम्भव हुन सकेको छैन।

यो केवल एउटा परिवारको कथा नभई संसारभरका लाखौं परिवारले बुझ्न सक्ने मानवीय पीडा भएको उनले उल्लेख गरेका छन्—जहाँ कागजी प्रक्रियाले पारिवारिक सम्बन्धलाई टुक्र्याइरहेको छ।

आर्थिक, सामाजिक र स्वास्थ्य चुनौती

पत्रमा उनले सानो व्यवसायीका रूपमा आफूले सामना गरेका कठिनाइहरू पनि विस्तृत रूपमा उल्लेख गरेका छन्।

भाषागत समस्या, गलत परामर्श, कर प्रणालीको जटिलता, ZUS दायित्व, बारम्बार स्थान परिवर्तन तथा आर्थिक दबाबका कारण परिवार गम्भीर संकटमा पुगेको उनले बताएका छन्।

साथै, उनी स्वयं मधुमेह जस्तो दीर्घ रोगसँग संघर्ष गरिरहेका छन् भने परिवारका अन्य सदस्यहरू पनि स्वास्थ्य समस्याबाट प्रभावित छन्।

उनका अनुसार यी सबै समस्या एकैसाथ परेपछि पोल्यान्ड सरकारलाई सिधै कि त मृत्यु देउ कि त जिउन वातावरण देउ भबेर लेखेका छन् ।

साना व्यवसायीहरूको साझा समस्या

पत्रमा उनले पोल्याण्डमा रहेका हजारौं साना व्यवसायीहरूको अवस्थालाई पनि उजागर गरेका छन्।

उनका अनुसार साना व्यवसायीहरूले:

कर तिर्छन्

रोजगारी सिर्जना गर्छन्

अर्थतन्त्रमा योगदान दिन्छन्

तर जटिल प्रशासनिक प्रक्रिया, कानुनी अनिश्चितता र आर्थिक दबाबका कारण धेरैजना कठिन अवस्थामा छन्।

उनले पोल्याण्ड सरकारलाई अनुरोध गरेका छन् कि साना व्यवसायीहरूलाई सजिलो, न्यायपूर्ण र टिक्न सक्ने वातावरण उपलब्ध गराइयोस्।

बालबालिकाको भविष्य र पारिवारिक स्थिरता

पार्देका छोराछोरी पोल्याण्डमै जन्मिएका र यहीँ हुर्किएका छन्। उनीहरू पोलिस भाषा बोल्छन्, पोलिस शिक्षा लिइरहेका छन् र पोल्याण्डलाई आफ्नो घर मान्छन्।

तर परिवारमा रहेको अनिश्चितता, आमा–बुबाको मानसिक तनाव र प्रशासनिक जटिलताले बालबालिकाको भविष्यमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको उनले बताएका छन्।

उनको प्रश्न छ:

“यदि परिवार नै अनिश्चिततामा छ भने बालबालिकाको भविष्य कसरी सुरक्षित हुन्छ?”

स्पष्ट मागहरू

पत्रमा उनले कुनै दया वा आर्थिक सहयोग होइन, स्पष्ट रूपमा न्याय र मानवीय समाधानको माग गरेका छन्।

उनका मुख्य मागहरू:

लामो समयदेखि अल्झिएको निर्दोष नागरिक र आमाहरुको प्रशासनिक प्रक्रियाको अन्त्य होस्

मानवीय दृष्टिकोणबाट पुनः मूल्यांकन होस

उनकी श्रीमतीको बसोबास अनुमति दिन सकिन्न भने फाइनल डिसिजन दिईयोस वार कि पार गरियोस तर मान्छेलाई बर्षौ बर्ष कागजे दास नबनाइयोस । (humanitarian grounds)

परिवारको एकता संरक्षण होसं

साना व्यवसायीका लागि सरल र सहयोगी प्रणाली

कानुनी स्पष्टता र अन्तिम निर्णय होस् ।

उनले जोड दिएका छन् कि यदि कुनै गल्ती भएको छ भने कानुनी रूपमा जवाफ दिन तयार छन्, तर अनिश्चिततामा जीवनभर बाँच्न बाध्य हुनु न्याय होइन।

“कुनै पनि हामी ब्यक्तीहरु कागजका दास होइनौं”

पत्रको सबैभन्दा शक्तिशाली सन्देश मानव मर्यादासँग सम्बन्धित छ।

उनले लेखेका छन्:

“हामी कागजका दास होइनौं। हामी फाइल नम्बर होइनौं। हामी मानव हौं।”

उनका अनुसार कागजी बन्धन कहिलेकाहीँ जेलभन्दा पनि बढी पीडादायी हुन्छ, किनभने यसले मानिसलाई स्वतन्त्र जीवनबाट टाढा राख्छ तर कानुनी रूपमा पूर्ण रूपमा बाँधेर राख्छ।

अन्तिम अपिल

पत्रको अन्त्यमा उनले पोल्याण्डका राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, गृहमन्त्रालय, प्रशासनिक निकायहरू, मानव अधिकारकर्मीहरू, अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरू तथा सम्पूर्ण सद्भावना राख्ने व्यक्तिहरूसँग हार्दिक अपिल गरेका छन्।

उनको अन्तिम भनाइ:

“म नेपालमा जन्मिएको हुँ र अझै पनि आफ्नो देशको राहदानी बोकेर सम्मानपूर्वक बाँच्न चाहन्छु। म कुनै विशेष सुविधा होइन, केवल न्याय, मानवीय व्यवहार र आफ्नो परिवारसँग बाँच्ने अधिकार मागिरहेको छु।” यदि दिन सकिन्न भन्ने ससम्मान फिर्ती पठाइयोस तर कागजे दास नबनाइयोस ।

– मित्र लाल पार्दे

पानी अभियानकर्ता (Water Campaigner)
“हरेक घरमा धारो होस्, हरेक गाउँमा सिंचाइ होस्”