बार्षिक बिस्वबैंक बैठक तथा बिस्व बजारमा आर्थिक मन्दी

इनेप्लिज २०७९ असोज १२ गते २:१९ मा प्रकाशित

बार्षिक बिस्वबैंक बैठक तथा बिस्व बजारमा आर्थिक मन्दी
.
विश्वबैंक तथा अन्तरराष्ट्रिय मुद्रकोषको बार्षिक बैठक यसपाली यस ससंथहरुको केन्द्रियकार्यलाय वाशिंगटन डिसीमा आउने अक्टोबर महिनाको १० तारिखमा सुरु भएर १६ तारिखमा समाप्त हुने कार्य तालिका समाचार विश्वभरिका अर्थमन्त्रालय ,केन्द्रिय बैंकहरु जानकारी पाएर आफ्नो देशको प्रतिनिधिहरुलाई खटाई सकेअको अबस्थ छ।

बार्षिक बैठकमा मुख्य तलिकहरु
वार्षिक बैठकका मुख्य आधारहरू पूर्ण सत्र, विकास समिति र अन्तर्राष्ट्रिय मौद्रिक तथा वित्तीय समितिको बैठकहरू हुन्। अन्य विशेष कार्यक्रमहरूमा क्षेत्रीय ब्रीफिङहरू, प्रेस सम्मेलनहरू, र अन्तर्राष्ट्रिय विकास, विश्वव्यापी अर्थव्यवस्था, र वित्तीय बजारहरूमा केन्द्रित फोराहरू समावेश हुने छन्।


बिश्वभरि आर्थिक मन्दी विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले मुद्रास्फीतिको प्रतिक्रियामा एकै साथ ब्याज दरहरू बढाउने क्रममा, विश्व २०२३ मा विश्वव्यापी मन्दी र उदीयमान बजार र विकासशील अर्थतन्त्रहरूमा वित्तीय संकटको स्ट्रिङ तर्फ जान सक्छ जसले तिनीहरूलाई दिगो नोक्सान पुर्‍याउँछ, एक व्यापक नयाँ अनुसार। विश्व बैंक द्वारा अध्ययन।

विश्वभरका केन्द्रीय बैंकहरूले मुद्रास्फीतिलाई कायम राख्नकालागि यस वर्ष ब्याजदर बढाउँदै आएका छन् जुन विगत पाँच दशकहरूमा नदेखिएको सिंक्रोनिसिटीको साथमा छ – यो प्रवृत्ति अर्को वर्षमा पनि राम्रोसँग जारी रहने सम्भावना छ, रिपोर्ट अनुसार। यद्यपि ब्याजदर वृद्धि र अन्य नीतिगत कार्यहरूको हालको अपेक्षित प्रक्षेपण विश्व व्यापी मुद्रास्फीतिलाई महामारी अघि देखाइएको स्तरमा फिर्ता ल्याउन पर्याप्त नहुन सक्छ। लगानीकर्ताहरूले केन्द्रीय बैंकहरूले सम्म विश्वव्यापी मौद्रिक-नीति दरहरू लगभग $ प्रतिशत प्रतिशतमा बढाउने आशा गर्छन् – तिनीहरूको 2021 को औसत भन्दा @ प्रतिशत भन्दा बढी अंकले वृद्धि।@)@! ले विश्वव्यापी स्वास्थ्य अवस्थाको अनुगमन गर्न जारी राख्नेछ र आवश्यक परेमा यस योजनालाई सान्दर्भिक विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन र रोग नियन्त्रण निर्देशनका केन्द्रहरू अनुसार परिमार्जन गर्नेछ विश्वभरका अर्थ शास्त्रीहरुले भाबिश्य्बानी गरेका छन्।

आर्थिक मन्दीका कारणहरु
२०२० दिसेम्बेर देखि सुरुभएको कोविड १९ ले सरबिस्वलाई बन्दगरिआफ्नो ढोगा बन्दगरि बस्नपर्यो। तेस्पची बौरिदै गरेको बिस्वबजर, रुस र उक्रेंको युद्दले संकट ल्यायो। बाताबरण परिवर्तनले कतै अतीब्रिष्टि कतीअन्ब्रिष्टि भएर,खाद्यान्न उत्पादनमा ह्रास भोख्मारीले सताएको बिस्व।

आपूर्ति अवरोध र श्रम बजार दबाब कम नभएसम्म, ती ब्याज दर वृद्धिले विश्वव्यापी कोर मुद्रास्फीति दर (ऊर्जा बाहेक) मा लगभग \ प्रतिशतमा छोड्न सक्छ – महामारी अघिको पाँच वर्षको औसत भन्दा झन्डै दोब्बर, अध्ययनले पत्ता लगायो। विश्वव्यापी मुद्रास्फीतिलाई तिनीहरूको लक्ष्य अनुरूप दरमा कटौती गर्न, केन्द्रीय बैंकहरूले थप २ प्रतिशत अंकले ब्याज दर बढाउन आवश्यक हुन सक्छ, रिपोर्टको मोडेल अनुसार। यदि यो वित्तीय-बजार तनावको साथमा थियो भने, विश्वव्यापी वृद्धि मा 0प्रतिशतमा सुस्त हुनेछ – प्रति व्यक्ति सर्तहरूमा प्रतिशत संकुचन जसले विश्वव्यापी मन्दीको प्राविधिक परिभाषा पूरा गर्नेछ।

“विश्वको वृद्धि तीव्र गतिमा सुस्त हुँदैछ, धेरै देशहरू मन्दीमा पर्दा थप सुस्त हुने सम्भावना छ। उदीयमान बजार र विकासशील अर्थतन्त्रका मानिसहरूका लागि विनाशकारी दीर्घकालीन परिणामहरूका साथ यी प्रवृत्तिहरू रहिरहनेछन् भन्ने मेरो गहिरो चिन्ता छ,” विश्व बैंक समूहका अध्यक्ष डेभिड मालपासले भने। “कम मुद्रास्फीति दर, मुद्रा स्थिरता र छिटो वृद्धि हासिल गर्न, नीति निर्माताहरूले आफ्नो ध्यान उपभोग घटाउनेबाट उत्पादन बढाउनमा परिवर्तन गर्न सक्छन्। नीतिहरूले थप लगानी सिर्जना गर्न र उत्पादकत्व र पूँजी विनियोजनमा सुधार गर्न खोज्नुपर्छ, जुन वृद्धि र गरिबी न्यूनीकरणका लागि महत्त्वपूर्ण छ।

केन्द्रीय बैंकहरूले आज मुद्रास्फीतिसँग लडिरहेका असामान्य रूपमा भरिएको परिस्थितिलाई अध्ययनले हाइलाइट गर्दछ। विश्वव्यापी मन्दीका धेरै ऐतिहासिक संकेतकहरूले पहिले नै चेतावनी दिइरहेका छन्। सन् १९७० पछिको मन्दीपछिको रिकभरीपछि विश्व अर्थतन्त्र अहिले सबैभन्दा ठूलो मन्दीमा छ। अघिल्लो विश्वव्यापी मन्दीको तुलनामा विश्वव्यापी उपभोक्ताको विश्वासमा निकै तीव्र गिरावट आएको छ। विश्वका तीन ठूला अर्थतन्त्रहरू संयुक्त राज्य अमेरिका, चीन र यूरो क्षेत्र तीव्र रूपमा सुस्त हुँदै गएका छन्। परिस्थितिमा, अर्को वर्षमा विश्वव्यापी अर्थतन्त्रमा मध्यम प्रहारले पनि यसलाई मन्दीमा पुर्‍याउन सक्छ। आजको समाचारपत्रहरुले लेखका छन् अन्तर राष्ट्रिय मुद्रबजारमा एक यूरो बराबर एक अमेरिकी डोलर भयो रे। एसका परिणाम भनेको अमिरिकी सामानहरु महगो बाहिरी सामानहरु सस्तो हुने हो। गतबर्ष तिस्बर्शे घर खरिद गर्ने कर्जा @.८०% थियो भने आजको तिस्बर्शे कर्जाको ब्याज दर ७प्रतिशत पुग्यो पोहर सालको भन्दा घर खरिद गर्नेहरुले २५फ्रतिशत बढी ऋण लिनुपर्ने छ। त्यस्तै नयाँ गाडीहरु अमिर्की बजारमा सिमित्मत्रमा उपलब्द छन्, गतबर्ष तुलनामा गाडीको मूल्य ३०प्रतिशत ब्रिद्दि भएको छ।

अध्ययनले आर्थिक गतिविधिको हालको विकासको विश्लेषण गर्न र २०२२-२४ को लागि परिदृश्यहरू प्रस्तुत गर्न अघिल्लो विश्वव्यापी मन्दीको अन्तर्दृष्टिमा निर्भर गर्दछ। एउटा मन्दी—जस्तो अहिले चलिरहेको छ—सामान्यतया गतिविधिलाई समर्थन गर्न काउन्टरसाइक्लिकल नीतिको लागि आह्वान गर्दछ। यद्यपि, मुद्रास्फीतिको खतरा र सीमित वित्तीय स्थानले धेरै देशहरूमा नीति निर्माताहरूलाई विश्वव्यापी अर्थतन्त्र तीव्र गतिमा सुस्त हुँदा पनि नीति समर्थन फिर्ता लिन उत्प्रेरित गरिरहेको छ।

को अनुभव, को विश्वव्यापी मन्दी को नीति प्रतिक्रियाहरु, मुद्रास्फीति को पछि को अवधि, र 1982 को वैश्विक मन्दी ले वृद्धि कमजोर हुँदा मुद्रास्फीति लाई लामो समय सम्म माथि रहन अनुमति दिने जोखिम को चित्रण गर्दछ। सन् १९८२ को विश्वव्यापी मन्दीले विगत पाँच दशकमा विकासशील अर्थतन्त्रहरूमा दोस्रो-सबैभन्दा न्यून वृद्धि दरसँग मेल खायो, २०२० पछि मात्र दोस्रो। यसले ४० भन्दा बढी ऋण सङ्कट निम्त्यायो] र त्यसपछि धेरै विकासशील अर्थतन्त्रहरूमा हराएको वृद्धिको एक दशक पछि परेको थियो।

“हालैको मौद्रिक र वित्तीय नीतिहरूको कडाईले मुद्रास्फीति कम गर्न सहयोगी साबित हुनेछ,” आयहान कोसे, विश्व बैंकका समतामूलक वृद्धि, वित्त र संस्थाका कार्यवाहक उपाध्यक्षले भने। “तर किनभने तिनीहरू देशहरूमा अत्यधिक सिंक्रोनस भएका छन्, तिनीहरू वित्तीय अवस्थालाई कडा पार्न र विश्वव्यापी वृद्धिको मन्दीलाई तीव्र बनाउन पारस्परिक रूपमा जटिल हुन सक्छन्। उदीयमान बजार र विकासशील अर्थतन्त्रका नीति निर्माताहरूले विश्वव्यापी रूपमा सिंक्रोनस नीतिहरूको कडाईबाट सम्भावित स्पिलभरहरू व्यवस्थापन गर्न तयार रहनु आवश्यक छ।”

केन्द्रीय बैंकहरूले मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रण गर्न आफ्नो प्रयासमा निरन्तरता दिनुपर्छ – र यो विश्वव्यापी मन्दीलाई नछोइकन गर्न सकिन्छ, अध्ययनले पत्ता लगायो। तर यसका लागि विभिन्न नीति निर्माताहरूद्वारा ठोस कार्यको आवश्यकता पर्नेछ:

केन्द्रीय बैंकहरूले आफ्नो स्वतन्त्रताको रक्षा गर्दै नीतिगत निर्णयहरू स्पष्ट रूपमा सञ्चार गर्नुपर्छ। यसले लंगर मुद्रास्फीति अपेक्षाहरूलाई मद्दत गर्न सक्छ र आवश्यक कडाईको डिग्री कम गर्न सक्छ। उन्नत अर्थतन्त्रहरूमा, केन्द्रीय बैंकहरूले मौद्रिक कडाईका क्रस-बोर्डर स्पिलओभर प्रभावहरूलाई ध्यानमा राख्नुपर्छ। उदीयमान बजार र विकासशील अर्थतन्त्रहरूमा, तिनीहरूले बृहत् विवेकी नियमहरूलाई बलियो बनाउनुपर्छ र विदेशी मुद्रा भण्डारहरू निर्माण गर्नुपर्छ।

आजका दिनमा विश्वभरका पर्यबेक्षक हरुको विश्लेषण राम्रोसंग बुझेका छन् ।

सारंसमा भन्नु पर्द हामीले भन्नै पर्छ .
हालका दशकहरूमा, आएर यो कुरा स्पष्ट भएको छ बढ्दो रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिका अब एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय महाशक्ति छैन। विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनको धन, प्रतिष्ठा र शक्ति बढेको छ । यद्यपि धेरै अनिश्चित छन्, एउटा तत्व स्पष्ट छ: संयुक्त राज्य अमेरिका र चीन बीच दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धा हुनेछ, संयुक्त राज्य अमेरिका र सोभियत संघ बीचको शीतयुद्ध युगमा भएको जस्तै। लेखकहरुले शक्ति संक्रमणको लेन्स मार्फत प्रतिस्पर्धात्मक सम्बन्धको विश्लेषण गर्दछ।

कसरि मुद्रास्फीति घटाउन सकिन्छ
आफ्नो वित्त कायम राख्न एक भारी व्यापार हुन सक्छ। सरकारले दैनिक प्रशासनिक खर्च घटाउनु पर्छ, बिदेशी मुद्राको भण्डार बढौं पर्छ केन्द्रियबैंकहरुले अधिकांश समय, दैनिक खर्च, काम, र व्यक्तिगतरुपमा पारिवारिक दायित्वहरूले हाम्रो ध्यानलाई आदेश मानेर खर्चमा कटौती ल्याउनु पर्छ। दिन्छ, तर लामो अवधिको लागि वित्तीय योजनामा समय खर्च गर्न पनि महत्त्वपूर्ण छ। थोरै परिस्थितिहरूले यो तथ्यलाई आर्थिक मन्दी भन्दा राम्रो प्रमाणित गर्दछ। कम आर्थिक गतिविधि को अवधि को रूप मा परिभाषित, अर्थव्यवस्था मा एक मन्दी को अर्थ लाखौं अमेरिकीहरु को लागी कम ज्याला, कटौती र आर्थिक कठिनाई हुन सक्छ। आर्थिक स्थायित्वका लागि भाग्यमा भर पर्नु हुँदैन। तपाईं अर्को आर्थिक मन्दीबाट बच्न सुनिश्चित गर्नको लागि आज तपाईंको वित्तलाई मन्दी-प्रूफ गर्नुहोस्।

-डिग बहादुर तामांग, भेडापू,दोलखा

प्रतिक्रिया