मंगलबार, कार्तिक ११ २०७७
काठमाडौं १७:४६
वासिङटन डिसी 08:01

मौसम परिवर्तनले विश्वको खाद्य उत्पादनलाई प्रभाव पार्‍यो: वैज्ञानिक

इनेप्लिज २०७१ फागुन ४ गते १६:२५ मा प्रकाशित

सान होजे, (अमेरिका), ४ फागुन । बढ्दो मौसम परिवर्तन तथा कृषि उत्पादनमा त्यसको प्रभावका कारण आउँदो दशकमा विश्वको बढ्दो जनसङ्ख्यालाई खुवाउन गहन सामाजिक परिवर्तन आवश्यक पर्ने धारणा अनुसन्धानकर्ताहरूले विज्ञानसम्बन्धी एक सम्मेलनमा व्यक्त गरेका छन् ।

हाल विश्वमा सात अर्ब जनसङ्ख्या भएकोमा आउँदो ३५ वर्षमा अर्थात सन् २०५० मा विश्वका नौ अर्ब जनसङ्ख्यालाई खुवाउन खाद्यान्न उत्पादन दोब्बर हुनुपर्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् ।

कृषि तथा वातावरणका लागि राष्ट्रिय प्रयोगशालाका निर्देशक जेरी हार्टफिल्डले विश्वका जनसङ्ख्यालाई खुवाउन मौसममा न्यूनतम प्रभाव रहने गरी परिवर्तन गर्नु आवश्यक भएको बताउनुभयो ।

वर्षामा अस्थिरता, बढ्दो सुखापना तथा बढ्दो तापक्रमले बाली उत्पादनमा प्रभाव पार्ने र यसको अर्थ यी प्रभावलाई रोक्न रोक्न पाइला लिइनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो ।

अमेरिकन एसोसिएसन फर दी एडभान्समेन्ट अफ साइन्सको वार्षिक बैठकमा आइतबार उहाँले उक्त कुरा बताउनुभएको हो ।

उहाँले सन् २००० देखि २०५० को उत्पादनलाई हेर्दा गत ५०० वर्षमा पृथ्वीका जनताले उत्पादन गरे जस्तै उत्पादन हुनुपर्ने देखिएको बताउनुभयो ।

उहाँले विश्वव्यापी रूपमा भूमिको उपयोग स्तर तथा उत्पादकत्वले निरन्तर रूपमा माटोलाई खराब बनाउने बताउनुभयो ।

मध्यपूर्वमा भविष्यको प्रक्षेपणमा तापक्रममा वृद्धि हुने कुरामा आफूहरू विश्वस्त भएको अमेरिकी राष्ट्रिय सामुद्रिक तथा मौसम प्रशासनका मौसमविद् केनेथ कुन्देलले बताउनुभयो ।

केनेथले अमेरिकी मध्यपश्चिममा मकै खेतीमा विश्वव्यापी तापक्रम बढ्ने कार्यको प्रभावका विषयमा अध्ययन गर्नुभएको छ । यहाँ सुखा नै खाद्यान्न सुरक्षाको सबैभन्दा ठूलो प्रभाव पार्ने विषय रहेको छ ।

वैज्ञानिकहरूले २१ औँ शताब्दीमा यस क्षेत्रले सुखा व्यहोर्नुपर्ने हुनसक्ने बताउनुभयो । गत सहस्राब्दीमा विश्वले बसोबासमा चुनौती भागेको थियो । सम्मेलन क्यालिफोर्नियाको सान होसे आयोजना भएको हो ।

मिनसोटा विश्वविद्यालयका कृषि विशेषज्ञ जेम्स जर्बरले उपभोगमा खेर जाने कुरा कम गर्नु तथा रातो मासु उपभोग गर्ने काम घटाउँदा सहयोग गर्नसक्ने बताउनुभयो ।

रातो मासुका लागि पालिने जनावरको सङ्ख्या कम गर्दा उनीहरूले वातावरणमा पार्ने प्रभाव घटाउन सकिने र त्यसले मिथेनको उत्पादनमा पनि कमी ल्याउनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।

जर्बरले वैज्ञानिकहरूले केही चिन्ताजनक प्रवृत्ति देखेको बताउनुभयो । उहाँले विश्वको खाद्यान्न जगेडा घटिरहेको उल्लेख गर्नुभयो । उहाँले यसले महत्वपूर्ण सुरक्षा अवस्था सिर्जना गर्ने बताउनुभयो ।

विश्वव्यापी तापक्रम बढ्ने कुराको नराम्रो प्रभाव पार्ने स्थानमा अधिक खाद्यान्न उतपादन भएकोमा उहाँले ठूलो चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो ।

स्ट्यान्डफोर्ड विश्वविद्यालयको सेन्टर फर कन्जरभेसन बायोलोजी अध्यक्ष पल एरलिचले यी समस्याले सम्पूर्ण विश्वमा सामाजिक तथा सांस्कृतिक परिवर्तन आवश्यक देखिएको बताउनुभयो ।

उहाँले यस्तो समस्या समाधान गर्न हजार वर्ष बाँकी रहे सजिलो हुने तर करिब १० देखि २० वर्षको अवधिमा यी समस्या सामाधान गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

प्रतिक्रिया